تست ABI (شاخص مچ پا-بازو) در کلینیک تخصصی نیکبخت
این خدمت چیست؟
تست ABI یا شاخص مچ پا-بازو، یک تست تشخیصی غیرتهاجمی و بسیار دقیق برای ارزیابی پرفیوژن شریانی (جریان خون) در پاها و تشخیص بیماری عروق محیطی (PAD) است. در این تست، فشار خون سیستولیک در بازوها و مچ پاها اندازه‌گیری می‌شود و نسبت فشار مچ پا به بالاترین فشار بازو محاسبه می‌گردد.
ABI پایین نشان‌دهنده تنگی یا انسداد شریانی در پاهاست و حتی می‌تواند ریسک حمله قلبی و سکته مغزی را نشان دهد. از سوی دیگر، ABI بسیار بالا (بیشتر از ۱.۳۰ تا ۱.۴۰) ممکن است نشان‌دهنده شریان‌های غیرقابل اتساع (کلسیفیه) باشد که در دیابت پیشرفته یا نارسایی مزمن کلیه شایع است و می‌تواند نتیجه تست را غیرقابل استناد کند.
این تست در کنار معاینه بالینی و سایر ارزیابی‌ها (مانند فوت‌اسکن و ویبرواسکن پا) به تیم درمان کمک می‌کند تا وضعیت عروقی پا را به‌طور دقیق ارزیابی و برنامه پیشگیری یا درمان مناسب را طراحی کند. تفسیر نهایی نتیجه باید توسط پزشک انجام شود.
چه کسانی به این خدمت نیاز دارند؟
بیماران دیابتی (به‌ویژه با سابقه بیش از ۱۰ سال دیابت یا سن بالای ۵۰ سال)
افرادی که درد یا گرفتگی ساق پا هنگام راه رفتن (لنگش متناوب) دارند
بیمارانی که درد پا در حالت استراحت یا زخم پای دیابتی بهبودنیافته دارند
افرادی با زخم یا تغییرات پوستی در پا که برای تصمیم‌گیری درباره درمان (مانند پانسمان فشاری) نیاز به ارزیابی عروقی دارند
افراد با سابقه بیماری قلبی یا عروق مغزی برای ارزیابی ریسک
بیمارانی که قبل یا بعد از جراحی/مداخله عروقی نیاز به پیگیری دارند
افرادی با فاکتورهای خطر PAD مانند سیگار، فشار خون بالا، چربی خون بالا یا سابقه خانوادگی
بیماران اتاق زخم که برای برنامه‌ریزی درمان زخم نیاز به ارزیابی جریان خون دارند
نحوه انجام خدمت
استراحت اولیه: بیمار حداقل [۱۰ تا ۱۵] دقیقه در وضعیت خوابیده به پشت (Supine) و در محیطی با دمای مناسب استراحت می‌کند.
اندازه‌گیری فشار بازوها: کاف فشارسنج روی بازوها بسته می‌شود و با پروب داپلر، فشار سیستولیک شریان بازویی راست و چپ ثبت می‌شود.
اندازه‌گیری فشار مچ پاها: کاف روی مچ پا (بالای قوزک) بسته می‌شود و فشار سیستولیک شریان‌های درشتنئی خلفی (PT) و پشت‌پایی (DP) در هر دو پا اندازه‌گیری می‌شود.
محاسبه ABI: برای هر پا، بالاترین فشار ثبت‌شده بین PT و DP، بر بالاترین فشار بین دو بازو تقسیم می‌شود.
تفسیر نتیجه: پزشک عدد به‌دست‌آمده را در کنار علائم و معاینه بالینی تفسیر می‌کند.
تست ورزشی (در صورت نیاز): اگر ABI در حالت استراحت طبیعی یا مرزی باشد اما علائم لنگش وجود داشته باشد، ممکن است تست ABI همراه با ورزش (تردمیل) انجام شود.
آمادگی قبل از مراجعه
ناشتایی لازم نیست؛ می‌توانید طبق معمول غذا بخورید.
داروهای خود را طبق معمول مصرف کنید، مگر پزشک دستور دیگری داده باشد.
لباس گشاد و راحت بپوشید تا کاف به‌راحتی روی بازو و مچ پا قرار گیرد.
حداقل [۱۰ تا ۱۵] دقیقه قبل از تست استراحت کنید و از فعالیت شدید پرهیز نمایید.
یک ساعت قبل از تست از سیگار کشیدن و نوشیدن قهوه خودداری کنید، زیرا می‌تواند فشار خون را تغییر دهد.
جوراب و جوراب فشاری را قبل از تست درآورید.
اگر تب، درد شدید پا، زخم باز یا تورم شدید دارید، قبل از تست اطلاع دهید.
در صورت سابقه ترومبوز ورید عمقی (DVT) حاد یا فیستول دیالیز در بازو، حتماً قبل از تست اطلاع دهید.
بعد از خدمت
معمولاً محدودیت خاصی وجود ندارد و می‌توانید فعالیت روزانه خود را ادامه دهید.
نتیجه تست باید توسط پزشک تفسیر شود؛ از تفسیر خودسرانه اعداد خودداری کنید.
اگر ABI پایین باشد، پزشک ممکن است بررسی‌های تکمیلی (مانند سونوگرافی داپلر عروق)، توصیه‌های سبک زندگی یا ارجاع به متخصص عروق را توصیه کند.
در بیماران دیابتی، کنترل قند خون، فشار خون و چربی خون نقش کلیدی در کند کردن روند PAD دارد.
اگر بعد از تست علائم جدید مانند درد شدید پا، تغییر رنگ پوست یا سردی پا پیدا کردید، با کلینیک تماس بگیرید.
تجهیزات و امکانات
تست ABI در کلینیک نیکبخت با دستگاه داپلر عروقی (فرکانس معمول ۸ مگاهرتز)، کاف فشارسنج استاندارد و در محیطی آرام و با دمای مناسب انجام می‌شود. این تست در همان مجموعه‌ای ارائه می‌شود که اتاق زخم، فوت‌اسکن، ویبرواسکن پا و آزمایشگاه نیز فعال است، بنابراین ارزیابی عروقی و عصبی پا به‌صورت یکپارچه انجام می‌شود.